Knowledge Base
Glossary
Plain-English definitions for the terminology used across คู่มือไก่ชน.
- กรรมการสนาม
- ผู้ทำหน้าที่ตัดสินผลการชนตามกฎกติกา มีอำนาจหยุดการชนและประกาศผลแพ้ชนะอย่างเป็นทางการ
- การชนเดือย
- รูปแบบการชนที่ให้ไก่ใช้เดือยธรรมชาติโจมตีคู่ต่อสู้ ถือเป็นรูปแบบดั้งเดิมที่นิยมในภาคใต้ของไทย
- การเชือดขน
- การตัดแต่งขนไก่บริเวณคอและปีกเพื่อลดน้ำหนักและเพิ่มความคล่องตัว นิยมทำก่อนการแข่งขันสำคัญ
- การนับเวลา
- ช่วงเวลาที่กรรมการให้ไก่ที่ถูกกดขาหรือนอนนิ่งมีโอกาสลุกขึ้นสู้ใหม่ หากเกินเวลาที่กำหนดถือว่าแพ้
- การผ่าพิสูจน์
- การตรวจร่างกายไก่อย่างละเอียดโดยผู้เชี่ยวชาญหลังการชน เพื่อยืนยันว่าไม่มีการใช้สารต้องห้ามหรืออุปกรณ์ผิดกติกา
- การฝึกระยะสั้น
- โปรแกรมเตรียมความพร้อมไก่ก่อนการแข่งขัน เน้นสมรรถภาพร่างกาย ความเร็ว และความทนทานในช่วง 2–4 สัปดาห์
- การเหยียบคอ
- ท่าจบเกมที่ไก่ชนะกดคอหรือศีรษะคู่ต่อสู้ลงกับพื้นจนไม่สามารถลุกขึ้นได้ กรรมการมักประกาศแพ้ทันที
- ไก่แชมป์เก่า
- ไก่ที่เคยชนะการแข่งขันระดับสูงมาก่อน มักถูกนำมาผสมพันธุ์เพื่อถ่ายทอดคุณสมบัติที่ดีสู่รุ่นต่อไป
- ไก่ต่อ
- ไก่ที่ถูกประเมินว่าเก่งกว่า ต้องจ่ายเงินเพิ่มให้อีกฝ่ายก่อนชน หากชนะจะได้รับเงินคืนตามอัตราที่กำหนด
- ไก่ตายในสนาม
- กรณีที่ไก่เสียชีวิตระหว่างการแข่งขัน ฝ่ายที่ไก่ตายถือว่าแพ้โดยอัตโนมัติตามกติกาส่วนใหญ่
- ไก่ทด
- ไก่ชนที่ถูกนำเข้าสนามเพื่อทดสอบฝีมือและความแข็งแกร่งก่อนการแข่งขันจริง ใช้ประเมินศักยภาพของไก่
- ไก่รอง
- ไก่ที่ถูกมองว่าด้อยกว่าคู่แข่ง ผู้เดิมพันฝ่ายนี้ได้รับเงินต่อจากฝ่ายตรงข้ามหากไก่ชนะการแข่งขัน
- ไก่วัด
- ไก่ชนที่เคยผ่านการชนมาแล้วจนร่างกายเสียหายหรือสมรรถภาพลดลง มักไม่นำมาชนในระดับสูงอีก
- ไก่สายเลือด
- ไก่ชนที่มีบันทึกสายพันธุ์แม่นยำ สืบเชื้อสายมาจากไก่แชมป์ที่มีประวัติการชนชนะสูง
- ไก่หน้าใหม่
- ไก่ที่ยังไม่เคยผ่านการชนในสนามอย่างเป็นทางการ อัตราต่อรองมักไม่แน่นอนเพราะขาดสถิติอ้างอิง
- เงินกองกลาง
- เงินเดิมพันรวมของทั้งสองฝ่ายที่รวบรวมไว้ก่อนการชน ผู้ชนะได้รับเงินกองกลางหักค่าธรรมเนียมสนาม
- เดือยมีด
- อุปกรณ์คมสำหรับผูกติดที่ขาไก่ชนเพื่อเพิ่มอันตรายในการโจมตี นิยมใช้ในการแข่งขันบางประเภทของภูมิภาคเอเชีย
- ต้นทุนฝีมือ
- ค่าธรรมเนียมหรือส่วนแบ่งที่สนามหักจากเงินเดิมพันเพื่อเป็นค่าดำเนินการแข่งขัน คล้ายกับ rake ในวงการพนันอื่น
- น้ำหนักชน
- ช่วงน้ำหนักตัวที่กำหนดให้ไก่สองตัวต้องอยู่ในเกณฑ์ใกล้เคียงกันก่อนลงสนาม เพื่อความยุติธรรมในการแข่งขัน
- พักยก
- ช่วงเวลาหยุดพักระหว่างยก เจ้าของไก่ใช้เวลานี้รักษาบาดแผล เช็ดเลือด และดูแลสภาพไก่ก่อนลงสู้ต่อ
- พันธุ์เหลืองหางขาว
- สายพันธุ์ไก่ชนไทยที่มีชื่อเสียงด้านความทนทานและความดุ นิยมเลี้ยงและแข่งขันในวงการไก่ชนมาช้านาน
- ยกการชน
- หน่วยเวลาของการแข่งขันในแต่ละช่วง โดยทั่วไปหนึ่งยกมีระยะเวลาประมาณ 10–20 นาทีขึ้นอยู่กับกติกาสนาม
- สถิติชนะ-แพ้
- บันทึกผลการแข่งขันทั้งหมดของไก่แต่ละตัว ใช้ประเมินความสามารถและกำหนดอัตราต่อรองก่อนลงสนาม
- สนามชน
- สถานที่จัดการแข่งขันไก่ชนอย่างเป็นทางการ มีกรรมการ กติกา และพื้นที่กำหนดสำหรับผู้ชมและผู้เดิมพัน
- อัตราต่อรองไก่
- สัดส่วนการจ่ายเงินรางวัลที่สะท้อนความได้เปรียบของไก่แต่ละตัว เช่น 7 ต่อ 5 หมายถึงฝ่ายที่ต่อต้องจ่ายมากกว่า